← Powrót do wszystkich artykułów
26.08.2026
Maślan sodu a zdrowie jelit - co pokazują badania?
Jelita pełnią w naszym organizmie bardzo ważną funkcję. Nie tylko odpowiadają za trawienie i wchłanianie składników odżywczych, ale także stanowią barierę chroniącą organizm przed szkodliwymi substancjami. Na ich kondycję wpływają między innymi dieta, mikrobiota jelitowa oraz stan zapalny.
Jednym ze związków, który może wspierać prawidłowe funkcjonowanie jelit, jest maślan sodu - sól kwasu masłowego, czyli krótkołańcuchowego kwasu tłuszczowego naturalnie powstającego w jelitach podczas fermentacji błonnika przez bakterie jelitowe.
W opisanym badaniu sprawdzano, czy maślan sodu może poprawiać kondycję jelit i ograniczać stan zapalny. W badaniu wzięły udział młode świnie, które przez dwa tygodnie otrzymywały standardową dietę albo dietę wzbogaconą o maślan sodu.
Co zaobserwowano?
U zwierząt otrzymujących maślan sodu zauważono kilka korzystnych zmian. Przede wszystkim lepiej przybierały na masie. Poprawiła się również budowa ich jelit – kosmki jelitowe były wyższe, a stosunek wysokości kosmków do głębokości krypt był korzystniejszy. Ma to znaczenie, ponieważ prawidłowa budowa jelita sprzyja lepszemu wykorzystaniu składników odżywczych.
Naukowcy zaobserwowali także poprawę bariery jelitowej. Można ją w prosty sposób porównać do dobrze działającej bramy, która przepuszcza potrzebne substancje, ale ogranicza przedostawanie się niepożądanych cząsteczek przez ścianę jelita.
Maślan sodu zwiększał opór bariery jelitowej i zmniejszał przenikanie przez nią dużych cząsteczek. Sugeruje to, że jelita zwierząt otrzymujących maślan sodu były bardziej szczelne.
Mniej aktywne mastocyty, mniej substancji zapalnych
Badanie dotyczyło również mastocytów, czyli komórek układu odpornościowego znajdujących się między innymi w błonie śluzowej jelit. Mastocyty mogą być potrzebne w prawidłowej odpowiedzi immunologicznej, ale ich nadmierna aktywacja może prowadzić do uwalniania substancji nasilających stan zapalny.
U zwierząt otrzymujących maślan sodu odnotowano mniej zdegranulowanych, czyli aktywowanych mastocytów. Zmniejszyła się również ilość takich mediatorów zapalnych jak histamina, tryptaza, TNF-α oraz IL-6.
Oznacza to, że maślan sodu mógł ograniczać nadmierną aktywację komórek odpowiedzialnych za reakcję zapalną w jelitach.
Co możemy z tego wywnioskować?
Wyniki tego badania sugerują, że maślan sodu może korzystnie wpływać na kondycję jelit. W badanym modelu poprawiał strukturę i szczelność bariery jelitowej, a jednocześnie ograniczał aktywację mastocytów i produkcję niektórych substancji związanych ze stanem zapalnym.
Warto jednak pamiętać, że badanie przeprowadzono na prosiętach, dlatego jego wyników nie można automatycznie przełożyć na człowieka. Potrzebne są odpowiednie badania kliniczne, aby dokładnie określić skuteczność i bezpieczeństwo konkretnej suplementacji u ludzi.
Suplement nie zawsze oznacza to samo
Przy stosowaniu jakiegokolwiek suplementu warto również patrzeć nie tylko na nazwę głównego składnika, ale na cały skład produktu. Tabletka, kapsułka czy saszetka może zawierać także substancje dodatkowe, takie jak substancje wypełniające, otoczki, stabilizatory czy inne składniki. Mogą one mieć znaczenie dla tolerancji produktu.
Dlatego przed rozpoczęciem suplementacji warto uwzględnić indywidualną tolerancję organizmu, zwłaszcza jeśli ktoś ma wrażliwy przewód pokarmowy, przyjmuje leki lub stosuje kilka suplementów jednocześnie. W razie wątpliwości dobrze skonsultować wybór preparatu z lekarzem, farmaceutą lub dietetykiem.
Źródło: Wang CC, Wu H, Lin FH, Gong R, Xie F, Peng Y, Feng J, Hu CH. "Sodium butyrate enhances intestinal integrity, inhibits mast cell activation, inflammatory mediator production and JNK signaling pathway in weaned pigs." PubMed ID: 29183244.